RZIS – Co to jest rachunek zysków i strat?

Rachunek zysków i strat (RZiS) to jedno z najważniejszych narzędzi finansowych, które pozwala na bieżąco monitorować kondycję finansową przedsiębiorstwa. To kluczowy element każdego sprawozdania finansowego, który dostarcza niezbędnych informacji zarówno dla zarządzających firmą, jak i dla potencjalnych inwestorów oraz instytucji finansowych. W tym artykule wyjaśnimy, czym dokładnie jest rachunek zysków i strat, kiedy i dlaczego warto go sporządzać, a także jak poprawnie go przygotować.

Spis treści

Rachunek zysków i strat (RZiS) – definicja

Rachunek zysków i strat (RZiS), znany także jako rachunek wyników, to fundamentalny element sprawozdania finansowego jednostki gospodarczej. Jego głównym celem jest przedstawienie płynności finansowej przedsiębiorstwa poprzez zestawienie przychodów i kosztów poniesionych w określonym okresie.

RZiS pozwala na ocenę zdolności firmy do generowania zysków oraz samofinansowania swojej działalności. Dokument ten prezentuje różne kategorie przychodów i kosztów, które wpływają na ostateczny wynik finansowy przedsiębiorstwa, czyli zysk lub stratę netto.

Co musi zawierać rachunek zysków i strat?

Polska Ustawa o rachunkowości w artykule 45, ust. 2 oraz artykule 47 szczegółowo określa wymagania dotyczące struktury i zawartości rachunku zysków i strat. Dokument ten musi oddzielnie wykazywać przychody, koszty, zyski i straty oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego za bieżący i poprzedni rok obrotowy.

RZiS powinien być sporządzony zgodnie z układem kalkulacyjnym lub porównawczym, w zależności od tego, jakie konta kosztów operacyjnych stosuje jednostka – konta zespołu 4 (układ rodzajowy) lub konta zespołu 5 (układ funkcjonalny).

Jakie są elementy rachunku zysków i strat?

Rachunek zysków i strat (RZiS) składa się z kilku kluczowych elementów, które razem tworzą analizę finansową przedsiębiorstwa. Przychody netto ze sprzedaży obejmują wszystkie przychody z produktów, towarów i usług, pomniejszone o VAT. To podstawowy wskaźnik efektywności operacyjnej przedsiębiorstwa, pokazujący, ile zarobiono na podstawowej działalności.

Koszty wytworzenia sprzedanych produktów to wydatki poniesione na produkcję sprzedanych towarów lub usług. Obejmują zużycie materiałów i energii, wynagrodzenia pracowników produkcyjnych, amortyzację, usługi obce oraz składki na ubezpieczenia społeczne. Po odjęciu tych kosztów od przychodów uzyskuje się wynik na sprzedaży brutto.

Koszty ogólnego zarządu to wydatki związane z funkcjonowaniem administracji firmy. Koszty sprzedaży obejmują wydatki związane z procesem sprzedaży produktów lub usług.

Pozostałe przychody operacyjne to przychody niezwiązane bezpośrednio z główną działalnością firmy, np. dotacje, zyski ze sprzedaży aktywów trwałych i inne przychody operacyjne.

Pozostałe koszty operacyjne obejmują wydatki niezwiązane bezpośrednio z podstawową działalnością firmy, takie jak straty ze sprzedaży aktywów trwałych, aktualizacja wartości aktywów niefinansowych oraz inne koszty operacyjne.

Przychody finansowe to przychody związane z działalnością finansową firmy, np. odsetki od lokat bankowych, dywidendy i zyski ze sprzedaży papierów wartościowych. Koszty finansowe obejmują wydatki związane z działalnością finansową firmy, np. odsetki od kredytów.

Prowadzisz firmę i sprzedajesz swoje produkty lub usługi klientom? Pamiętaj o płatnościach bezgotówkowych. Dzięki programom takim jak Polska Bezgotówkowa możesz otrzymać wsparcie na terminal płatniczy do swojej firmy.

Kto ma obowiązek sporządzić rachunek zysków i strat?

Obowiązek sporządzania rachunku zysków i strat (RZiS) dotyczy wielu firm, co jest określone w przepisach prawnych zawartych w Ustawie o rachunkowości. Należą do nich spółki handlowe, zarówno osobowe, jak i kapitałowe, w tym te będące w organizacji. Obowiązek ten dotyczy również innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego.

Osoby fizyczne, spółki cywilne, spółki jawne oraz spółki partnerskie, które osiągnęły w poprzednim roku obrotowym przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i operacji finansowych na poziomie co najmniej 2 milionów euro, również muszą sporządzać RZiS.

Ponadto, obowiązek sporządzania RZiS mają także jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Są to przykładowo oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorstw zagranicznych, które działają na terenie Polski.

Warianty sporządzania RZiS

Wyróżniamy dwa warianty sporządzania RZiS: kalkulacyjny i porównawczy. Dowiedz się, czym one się różnią.

Główna różnica między wariantem kalkulacyjnym a porównawczym polega na sposobie klasyfikacji kosztów. Wariant kalkulacyjny koncentruje się na miejscu powstawania kosztów, co jest przydatne do analizy kosztów produkcji. Z kolei wariant porównawczy klasyfikuje koszty według ich rodzaju, co pozwala na dokładną analizę kosztów operacyjnych niezależnie od miejsca ich powstawania.

Wariant kalkulacyjny uwzględnia koszty bezpośrednio związane z produkcją, takie jak koszty materiałów i energii, wynagrodzenia pracowników produkcyjnych, koszty wydziałowe (pośrednie koszty produkcji), koszty ogólnego zarządu oraz koszty sprzedaży. Dzięki temu można precyzyjnie określić koszt wytworzenia sprzedanych produktów.

Wariant porównawczy obejmuje koszty takie jak zużycie materiałów i energii, wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, amortyzacja, usługi obce, podatki i opłaty oraz pozostałe koszty rodzajowe. Taka klasyfikacja pozwala na lepsze zrozumienie struktury kosztów przedsiębiorstwa.

Etapy sporządzania RZiS

Sporządzanie rachunku zysków i strat obejmuje kilka kluczowych etapów:

  1. Zebranie wszystkich przychodów i kosztów za dany okres.
  2. Klasyfikacja kosztów według wybranego wariantu – kalkulacyjnego lub porównawczego.
  3. Obliczenie zysku brutto, uwzględniając koszty sprzedanych produktów.
  4. Odjęcie kosztów ogólnego zarządu i kosztów sprzedaży, aby uzyskać zysk operacyjny.
  5. Dodanie pozostałych przychodów operacyjnych i odjęcie pozostałych kosztów operacyjnych.
  6. Ujęcie przychodów i kosztów finansowych, aby obliczyć zysk brutto.
  7. Uwzględnienie podatku dochodowego i obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego, aby uzyskać zysk netto.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest rachunek zysków i strat (RZiS)?

Rachunek zysków i strat, czyli rachunek wyników, to element sprawozdania finansowego. Podsumowuje on przychody, koszty, zyski i straty przedsiębiorstwa w określonym okresie. Dzięki RZiS można ocenić efektywność finansową firmy i jej zdolność do generowania zysków.

Kto musi sporządzać rachunek zysków i strat?

Obowiązek sporządzania rachunku zysków i strat mają wszystkie podmioty stosujące ustawę o rachunkowości. Obejmuje to m.in. spółki handlowe, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które osiągnęły określony próg przychodów.

Jakie są różnice między wariantem kalkulacyjnym a porównawczym rachunku zysków i strat?

Wariant kalkulacyjny klasyfikuje koszty według miejsca ich powstawania, co jest przydatne dla firm produkcyjnych. Natomiast wariant porównawczy klasyfikuje koszty według ich rodzaju, co umożliwia dokładną analizę kosztów operacyjnych. Oba warianty mają na celu przedstawienie wyniku finansowego firmy, ale różnią się metodą klasyfikacji kosztów.

Terminal płatniczy za 0zł przez rok

Zamowterminal - Poradniki

Uzupełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą jak najszybciej

Klikając w przycisk „Zamów rozmowę” oświadczam, że zapoznałem się z polityką prywatności i informacją o Administratorze danych

Chcę porozmawiać z Doradcą

Chcę porozmawiać z Doradcą - Modal

Chcę poznać ofertę

Chcę poznać ofertę