Zamrożone progi PIT uderzają w coraz szersze grono podatników. Rachunki rosną co rok

Rząd nie planuje waloryzacji progów podatkowych w PIT aż do 2028 roku – to oficjalne założenie zapisane w „Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025–2028″.  

W praktyce oznacza to, że przy systematycznym wzroście wynagrodzeń coraz więcej pracowników będzie wpadać w wyższy próg podatkowy i płacić 32% od nadwyżki ponad 120 tys. zł rocznie. Mechanizm jest prosty: wynagrodzenia rosną, progi stoją w miejscu. To właśnie ten efekt „pełzającej podwyżki podatku” odczują w portfelach setki tysięcy Polaków. 

Kogo już teraz dotyczy wyższy próg i kiedy go przekroczysz? 

Drugi próg podatkowy, czyli stawka 32% od dochodów przekraczających 120 tys. zł rocznie, nie jest już domeną wyłącznie osób zarabiających grube pieniądze. Przy miesięcznym wynagrodzeniu brutto na poziomie 15 000 zł pracownik przekroczy ten próg już w październiku.  

Przy zarobkach rzędu 20 000 zł brutto miesięcznie granica 120 tys. zł zostaje osiągnięta w sierpniu, co oznacza, że przez ostatnie miesiące roku pracodawca odprowadza zaliczkę liczoną według wyższej stawki. Obecna granica „ryzyka” to mniej więcej 12 000 zł brutto miesięcznie. Osoby zarabiające powyżej tej kwoty powinny monitorować swoje roczne dochody.  

Z roku na rok, wraz ze wzrostem płacy minimalnej i presją na podwyżki w całej gospodarce, problem będzie obejmował coraz liczniejsze grupy zatrudnionych. Według danych GUS, przeciętne wynagrodzenie brutto wzrosło o 12,8% w 2023 r., o 14,3% w 2024 r. i szacunkowo o ok. 9% w 2025 r., podczas gdy progi podatkowe pozostają bez zmian od 2022 roku. To matematycznie gwarantuje coroczne „dosunięcie” kolejnych podatników do wyższej stawki. 

Obciążenia na umowie o pracę kontra B2B – twarde liczby z tabel 

Różnica między formami zatrudnienia jest na tyle wyraźna, że coraz więcej specjalistów decyduje się na przejście na współpracę w ramach B2B. Przy wynagrodzeniu 15 000 zł brutto miesięcznie osoba zatrudniona na etacie płaci rocznie łącznie 59 790 zł tytułem składek ZUS i podatku PIT (ZUS: 38 650 zł, PIT: 21 140 zł). Ten sam przychód rozliczany przez przedsiębiorcę opodatkowanego ryczałtem 8,5% generuje łączne obciążenia na poziomie 42 200 zł (ZUS: 28 980 zł, PIT: 13 220 zł) – to różnica blisko 17 600 zł rocznie na korzyść B2B. Przy ryczałcie 12% roczna suma obciążeń wynosi 47 650 zł, co wciąż jest o ponad 12 000 zł mniej niż przy etacie.  

Jeszcze wyraźniej widać to przy zarobkach 20 000 zł brutto miesięcznie: etat kosztuje łącznie 89 250 zł rocznie (ZUS: 51 540 zł, PIT: 37 710 zł), podczas gdy B2B z ryczałtem 8,5% to zaledwie 47 300 zł (ZUS: 28 980 zł, PIT: 18 320 zł). Ryczałt 12% przy tym samym przychodzie daje roczną sumę obciążeń 54 850 zł – o ponad 34 000 zł mniej niż przy umowie o pracę. Te liczby tłumaczą, dlaczego przejście na B2B staje się racjonalną decyzją finansową, a nie tylko modą. 

Waloryzacja progów – postulat, który nie trafia na podatny grunt 

Eksperci wskazują, że rozwiązaniem systemowym byłoby przywrócenie corocznej waloryzacji progów podatkowych przynajmniej o wskaźnik inflacji, tak jak działo się to przez większość lat obowiązywania ustawy o PIT. Prognozowany wzrost PKB Polski w latach 2025–2027 szacowany przez Bank Światowy, Komisję Europejską i OECD na poziomie ok. 3,5% rocznie, w połączeniu z napięciami na rynku pracy, sprzyja dalszemu wzrostowi wynagrodzeń.  

Bez waloryzacji progów realna siła nabywcza netto podatników będzie systematycznie maleć, co z kolei będzie napędzać presję płacową po stronie pracowników. Rząd tymczasem zapowiada utrzymanie obecnego stanu do 2028 roku, traktując „cichą podwyżkę” jako jedno ze źródeł finansowania wydatków publicznych.  

Warto pamiętać, że przy wyborze formy opodatkowania znaczenie mają również ulgi i preferencje – wspólne rozliczenie z małżonkiem, ulga na dzieci czy odliczenia w ramach IKZE mogą istotnie zmienić końcowe obciążenie podatkowe. Ostateczna decyzja powinna zawsze uwzględniać pełny obraz sytuacji finansowej, a nie wyłącznie nominalną stawkę podatku.