Zamrożone progi PIT do 2028 r. Coraz więcej pracowników zapłaci wyższy podatek

Zgodnie z przyjętymi przez Radę Ministrów założeniami średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego, progi podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych mają pozostać bez zmian aż do 2028 roku.

Oznacza to, że mimo rosnących wynagrodzeń granice opodatkowania pozostaną na obecnym poziomie. W praktyce coraz większa liczba pracowników będzie przekraczała drugi próg podatkowy i płaciła wyższy podatek dochodowy.

W polskim systemie podatkowym obowiązuje obecnie kwota wolna od podatku wynosząca 30 tys. zł rocznie. Dochód powyżej tej wartości opodatkowany jest stawką 12 proc., natomiast po przekroczeniu 120 tys. zł zaczyna obowiązywać wyższa stawka wynosząca 32 proc. Brak waloryzacji tych progów przy jednoczesnym wzroście wynagrodzeń powoduje, że coraz więcej osób wpada w wyższy poziom opodatkowania.

Ekonomiści zwracają uwagę, że zjawisko to określa się mianem „zimnej progresji”. Oznacza ono sytuację, w której podatnicy płacą większy podatek nie dlatego, że zmieniły się przepisy, lecz dlatego, że ich wynagrodzenia rosną szybciej niż progi podatkowe. W efekcie realne obciążenia fiskalne rosną stopniowo z roku na rok.

Rosnące pensje sprawiają, że próg 120 tys. zł przekracza coraz więcej osób

Dane statystyczne wskazują, że wynagrodzenia w Polsce systematycznie rosną. Od 2022 roku przeciętna pensja brutto zwiększyła się o kilkanaście procent. Przy niezmienionych progach podatkowych oznacza to, że granica 120 tys. zł rocznie przestaje dotyczyć wyłącznie najlepiej zarabiających specjalistów.

Przykładowo pracownik otrzymujący około 13 tys. zł brutto miesięcznie osiąga rocznie ponad 150 tys. zł dochodu. W takiej sytuacji część jego wynagrodzenia trafia już do drugiego progu podatkowego. Łączne obciążenia w postaci podatku dochodowego i składek mogą w takim przypadku wynosić około 48–50 tys. zł rocznie.

Jeszcze wyraźniej widać to przy wyższych dochodach. Osoba zarabiająca około 18 tys. zł brutto miesięcznie osiąga ponad 210 tys. zł rocznie. Przy takim poziomie wynagrodzenia całkowite obciążenia podatkowo-składkowe mogą zbliżać się do 80 tys. zł rocznie. W praktyce oznacza to, że znacząca część dodatkowych zarobków trafia do budżetu państwa.

Coraz więcej pracowników rozważa przejście na działalność gospodarczą

Rosnące obciążenia podatkowe powodują, że część pracowników zaczyna analizować alternatywne formy rozliczania dochodów. Jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań staje się prowadzenie działalności gospodarczej w modelu B2B.

W przypadku działalności gospodarczej podatnicy mogą korzystać z różnych form opodatkowania, w tym z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Stawki w tym systemie wynoszą od kilku do kilkunastu procent i zależą od rodzaju wykonywanej działalności. W wielu branżach pozwala to znacząco ograniczyć wysokość podatku.

Dla porównania osoba osiągająca dochód około 13 tys. zł miesięcznie przy rozliczaniu ryczałtem 8,5 proc. może zapłacić rocznie około 38 tys. zł podatków i składek. Przy stawce 12 proc. suma obciążeń wynosiłaby około 44 tys. zł. Różnica w stosunku do umowy o pracę może więc wynosić kilkanaście tysięcy złotych rocznie.

W przypadku dochodu na poziomie około 18 tys. zł miesięcznie różnice bywają jeszcze większe. Przy ryczałcie 8,5 proc. roczne obciążenia mogą wynosić około 45 tys. zł, natomiast przy stawce 12 proc. około 52 tys. zł. To znacząco mniej niż w przypadku klasycznego zatrudnienia.

Eksperci wskazują, że jeśli progi podatkowe pozostaną zamrożone przez kolejne lata, presja na zmianę formy zatrudnienia może się nasilać. Coraz więcej pracowników będzie szukało sposobów na ograniczenie rosnących obciążeń fiskalnych, które pojawiają się wraz ze wzrostem wynagrodzeń.