Składki ZUS i ulgi dla przedsiębiorców w 2026 roku. Co się zmienia i kto zapłaci mniej?

Początek 2026 roku przynosi przedsiębiorcom wyraźną zmianę w wysokości obciążeń na ubezpieczenia społeczne. Styczeń jest ostatnim miesiącem rozliczanym według stawek z 2025 roku, natomiast od lutego składki rosną.  

Wynika to bezpośrednio ze wzrostu prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, które na 2026 rok ustalono na poziomie 9420 zł. To właśnie ta kwota stanowi punkt odniesienia przy ustalaniu podstawy wymiaru składek. Dla przedsiębiorców oznacza to wyższe miesięczne zobowiązania, nawet jeśli ich realne dochody nie wzrosły.  

Zmiany obejmują osoby rozliczające się na skali podatkowej, podatku liniowym oraz ryczałcie, o ile nie korzystają z żadnych preferencji. W praktyce oznacza to konieczność dokładniejszego planowania kosztów działalności już od pierwszych miesięcy roku. 

Ile wynoszą pełne składki ZUS w 2026 roku? 

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne została ustalona na poziomie 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 roku daje to kwotę 5652 zł. Od tej podstawy naliczane są poszczególne składki, których łączna wysokość wyraźnie przekracza poziom znany z poprzedniego roku.  

Miesięczne obciążenie z tytułu ubezpieczeń społecznych wynosi 1926,76 zł. W tej kwocie mieszczą się składki emerytalna, rentowa, wypadkowa oraz na Fundusz Pracy, a także składka chorobowa, która pozostaje dobrowolna.  

Dla wielu jednoosobowych firm oznacza to istotny wzrost stałych kosztów prowadzenia działalności. Warto pamiętać, że składka zdrowotna nie jest ujęta w tej kwocie i nadal rozliczana jest według odrębnych zasad. 

Wakacje składkowe – jedno odciążenie w ciągu roku 

Jednym z mechanizmów, który może realnie poprawić płynność finansową przedsiębiorcy, są wakacje składkowe. Rozwiązanie to pozwala raz w roku skorzystać ze zwolnienia z opłacania własnych składek społecznych. Dotyczy to składek emerytalnych, rentowych, wypadkowych, chorobowych oraz wpłat na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.  

Warunkiem jest prowadzenie działalności wpisanej do CEIDG oraz zgłoszenie do ubezpieczeń maksymalnie 10 osób, wliczając właściciela firmy. Składki za wybrany miesiąc finansowane są z budżetu państwa i – co istotne – nie powodują powstania opodatkowanego przychodu. W czasie korzystania z tej preferencji przedsiębiorca nadal musi opłacić składkę zdrowotną.  

Wakacje składkowe mogą być szczególnie pomocne w miesiącach o niższych przychodach lub w okresach zwiększonych wydatków inwestycyjnych. 

Ulga na start – niższe koszty na początku działalności 

Dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą w 2026 roku nadal dostępna pozostaje ulga na start. Przez pierwsze sześć miesięcy prowadzenia firmy przedsiębiorca jest zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Warunkiem jest brak prowadzenia działalności w ostatnich 60 miesiącach oraz niewykonywanie usług na rzecz byłego pracodawcy w tym samym zakresie.  

Ulga obejmuje wyłącznie właściciela firmy i nie dotyczy osób współpracujących. W tym okresie opłacana jest jedynie składka zdrowotna. Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca automatycznie przechodzi na kolejne preferencje lub pełne składki, w zależności od spełnianych warunków. 

Mały ZUS – preferencje przez kolejne dwa lata 

Po zakończeniu ulgi na start możliwe jest skorzystanie z Małego ZUS przez następne 24 miesiące. W tym przypadku podstawa wymiaru składek wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2026 roku zostało ustalone na poziomie 4806 zł. Oznacza to podstawę składek w wysokości 1441,80 zł. Miesięczne obciążenie z tytułu składek społecznych wynosi wówczas 456,18 zł, przy czym składka chorobowa pozostaje dobrowolna.  

Przedsiębiorca korzystający z tej formy nie opłaca składki na Fundusz Pracy, ponieważ podstawa wymiaru jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. To rozwiązanie pozwala stopniowo przygotować firmę na wejście w pełne obciążenia, bez gwałtownego wzrostu kosztów. 

2026 rok pod znakiem planowania i wyborów 

Zmiany w składkach na 2026 rok pokazują, jak istotne staje się świadome korzystanie z dostępnych preferencji. Pełne składki ZUS stanowią poważne obciążenie dla wielu firm, dlatego ulgi mogą mieć realny wpływ na stabilność finansową. Każdy przedsiębiorca powinien dokładnie przeanalizować swoją sytuację i sprawdzić, które rozwiązania są dla niego dostępne. W praktyce to nie tylko kwestia oszczędności, ale także lepszego zarządzania budżetem firmy.