Setki milionów złotych po zmarłych nie trafiają do rodzin

Ponad 660 mln zł pozostaje niewypłacone na subkontach emerytalnych prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.  

Jak wynika z danych przytaczanych przez Dziennik Gazeta Prawna, tylko około 20 proc. osób uprawnionych zgłasza się po środki po zmarłych bliskich. W latach 2020–2024 zmarło ponad 42 tys. osób posiadających takie subkonta, jednak wypłaty zrealizowano w zaledwie nieco ponad 8 tys. przypadków. To oznacza, że zdecydowana większość pieniędzy nie trafia do rodzin, mimo że formalnie mają do nich pełne prawo. 

Problemem brak wiedzy i wskazania uprawnionych 

Zasada jest prosta: środki zgromadzone na subkoncie ZUS podlegają dziedziczeniu lub są przekazywane osobom wskazanym przez ubezpieczonego. W praktyce jednak system działa sprawnie tylko wtedy, gdy za życia wskazano konkretne osoby uprawnione. W przeciwnym razie instytucje nie mają podstaw, by samodzielnie ustalić odbiorców i ich poinformować. To sprawia, że ogromne kwoty pozostają niewykorzystane, choć nie wynikają z żadnych ograniczeń prawnych, lecz z braku świadomości obywateli. 

Wypłata możliwa, ale tylko na wniosek 

Eksperci zwracają uwagę, że problem nie leży w przepisach, lecz w praktyce ich stosowania. Prawo gwarantuje wypłatę środków, jednak wymaga aktywności ze strony uprawnionych. Bez złożenia odpowiedniego wniosku pieniądze pozostają w systemie. Krytycy obecnej sytuacji podkreślają, że państwo powinno skuteczniej informować o takich możliwościach. Mimo to Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje zmian w przepisach, co oznacza, że odpowiedzialność za odzyskanie środków nadal spoczywa głównie na obywatelach.