Staż pracy w nowej odsłonie. Od 1 maja kolejna grupa pracowników skorzysta ze zmian

Pracownicy zatrudnieni w prywatnych firmach od pierwszego maja zyskują nowe uprawnienie. Mogą wystąpić do swojego szefa o uwzględnienie w stażu pracy okresów, w których pracowali na innej podstawie niż etat.  

Dotychczas z tej możliwości korzystali tylko zatrudnieni w sferze budżetowej, dla których przepisy zaczęły obowiązywać już od stycznia 2026 roku. Teraz przyszła pora na sektor prywatny. Dokumentem potwierdzającym wcześniejsze okresy aktywności jest zaświadczenie wystawiane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zmiany wprowadzane są etapami, dlatego część osób miała na ich obsługę więcej czasu niż reszta zatrudnionych. 

Co dokładnie zmienia się w wyliczaniu stażu? 

Nowelizacja pozwala doliczyć do stażu okresy pracy zarobkowej, które wcześniej nie były brane pod uwagę. Pracownik może zgłosić się do pracodawcy z prośbą o uznanie wcześniejszych umów cywilnoprawnych albo prowadzenia własnej firmy. Takie uzupełnienie realnie wpływa na uprawnienia – dłuższy staż oznacza między innymi prawo do dodatkowych dni urlopu czy wyższej odprawy.  

ZUS zaznacza jednak wyraźnie, że regulacje nie obejmują stażu emerytalnego. Wysokość przyszłej emerytury ani prawo do jej pobierania nie ulegają tu żadnej zmianie. To rozwiązanie czysto pracownicze, dotyczące wyłącznie relacji między zatrudnionym a firmą. 

Jakie okresy można doliczyć do stażu? 

Katalog tytułów, które wolno uwzględnić, jest stosunkowo szeroki: 

• umowy zlecenia oraz inne kontrakty o świadczenie usług, 

• umowy agencyjne, 

• prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, 

• współpraca z osobą prowadzącą firmę, 

• czas zawieszenia działalności w związku z osobistą opieką nad dzieckiem. 

Co istotne, można zgłosić również okresy sprzed wejścia ustawy w życie. Warunkiem pozostaje poprawne udokumentowanie tych aktywności zawodowych. Na dostarczenie papierów obecnemu pracodawcy zatrudniony ma 24 miesiące od dnia rozpoczęcia obowiązywania nowych zasad. Brak terminowego zgłoszenia oznacza utratę możliwości doliczenia. Dlatego warto przejrzeć swoją historię zawodową już teraz. 

Jak załatwić formalności w ZUS? 

Wniosek składa się wyłącznie drogą elektroniczną przez konto eZUS. Druk nazywa się USP, czyli „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”. Zakład ma siedem dni roboczych na rozpatrzenie sprawy i przygotowanie odpowiedzi.  

Wszystkie pisma, łącznie z samym zaświadczeniem oraz ewentualną decyzją, trafiają do skrzynki na profilu wnioskodawcy. Osoby, które mają włączone powiadomienia, dostaną SMS, e-mail albo komunikat w aplikacji mZUS. Do tej pory ZUS przyjął już blisko 640 tysięcy wniosków i wydał ponad milion zaświadczeń, więc przepustowość systemu jest spora. 

Co warto zrobić, zanim pójdziesz do kadr? 

Przed rozmową w dziale kadr dobrze jest zebrać dokumenty potwierdzające historię zarobkową – stare umowy, faktury, wpisy do ewidencji działalności. Kolejnym krokiem pozostaje złożenie wniosku w eZUS i odebranie elektronicznego zaświadczenia. Dopiero z takim dokumentem warto kierować się do pracodawcy, który zaktualizuje akta osobowe i przeliczy nowy staż.  

Należy pamiętać o terminie 24 miesięcy – to czas, jaki ustawodawca dał na uregulowanie sprawy. Po jego upływie możliwość doliczenia wcześniejszych okresów zostanie zamknięta. Dla wielu osób zmiana oznacza wymierne korzyści, więc warto jak najszybciej sprawdzić, czy są podstawy do złożenia takiego wniosku.