Procedura KYC

Pranie pieniędzy czy finansowanie terroryzmu to poważne zagrożenia, z którymi mierzy się globalny system finansowy. Instytucje bankowe, fintechy i giełdy kryptowalutowe codziennie walczą z próbami ukrywania nielegalnych środków. W tej walce kluczową rolę odgrywa KYC – procedura, która pozwala identyfikować klientów, analizować ich transakcje i eliminować ryzyko związane z działalnością przestępczą.

Czym jest KYC, czyli poznaj swojego klienta?

KYC (Know Your Customer) to zestaw procedur stosowanych przez instytucje finansowe, firmy świadczące usługi płatnicze oraz inne podmioty podlegające regulacjom przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) i finansowaniu terroryzmu (CFT). Proces KYC polega na identyfikacji i weryfikacji tożsamości klientów, analizie ich profilu ryzyka oraz monitorowaniu transakcji w celu zapobiegania nielegalnym działaniom, m.in. oszustwom finansowym, praniu pieniędzy i finansowaniu organizacji terrorystycznych.

Procedury KYC pozwalają instytucjom ocenić, czy potencjalny klient stanowi zagrożenie dla integralności systemu finansowego. Eliminują możliwość korzystania z usług finansowych przez osoby lub podmioty ukrywające swoją tożsamość, angażujące się w działania przestępcze lub próbujące obejść obowiązujące regulacje.

Proces KYC ma także na celu ochronę instytucji przed ryzykiem prawnym i reputacyjnym. Niedopełnienie obowiązków weryfikacyjnych może skutkować karami finansowymi nałożonymi przez organy nadzoru, a w skrajnych przypadkach – konsekwencjami karnymi dla zarządu. Duże firmy powinny doskonale wiedzieć, jak stosować środki bezpieczeństwa finansowego.

Nie czekaj – terminal płatniczy za 0 zł już na Ciebie czeka w ramach programu „Polska Bezgotówkowa”!

Elementy procesu KYC know your customer

Procedura KYC składa się z kilku etapów, które ułatwiają zidentyfikowanie swoich klientów. Każdy z tych elementów umożliwia zapewnienie zgodności z przepisami AML i CFT oraz w ograniczenie ryzyka nadużyć finansowych. Instytucje obowiązane muszą zadbać o określone kroki.

Identyfikacja klienta (Customer Identification Program – CIP)

Identyfikacja klienta stanowi pierwszy krok procesu KYC. Instytucja finansowa musi zebrać i zweryfikować podstawowe dane osobowe. W przypadku osób fizycznych obejmują one:

  • Imię i nazwisko – zgodne z dokumentem tożsamości, bez błędów i skrótów.
  • Datę urodzenia – w celu potwierdzenia pełnoletniości i zgodności z danymi rejestrowymi.
  • Adres zamieszkania – konieczny do określenia jurysdykcji podatkowej oraz ustalenia potencjalnych powiązań z krajami wysokiego ryzyka.
  • Obywatelstwo – kluczowe dla sprawdzenia ograniczeń sankcyjnych i zgodności z międzynarodowymi regulacjami.
  • Numer identyfikacyjny (np. PESEL, NIP, SSN, TIN) – wykorzystywany w procesie raportowania oraz sprawdzania historii finansowej klienta.

Weryfikacja tożsamości (Identity Verification)

Po zebraniu podstawowych danych instytucja musi potwierdzić ich autentyczność. Weryfikacja odbywa się poprzez przedstawienie dokumentów tożsamości, które muszą być zgodne z wymogami prawnymi. W przypadku osób fizycznych akceptowane dokumenty to:

  • Paszport – uznawany na poziomie międzynarodowym, zawiera zdjęcie, dane biometryczne oraz numer dokumentu.
  • Dowód osobisty – kluczowy dokument weryfikacyjny w wielu krajach.
  • Prawo jazdy – dokument dodatkowy, stosowany jako uzupełnienie głównej identyfikacji.
  • Rachunek za media lub wyciąg bankowy – potwierdzający adres zamieszkania.

Zaawansowane systemy KYC stosują również biometrię twarzy, podpisy cyfrowe oraz dynamiczną weryfikację dokumentów w celu zapewnienia autentyczności.

Ocena ryzyka klienta (Risk-Based Approach – RBA)

Każdy klient podlega ocenie pod kątem poziomu ryzyka finansowego oraz prawnego. Model RBA (Risk-Based Approach) pozwala na przypisanie klienta do jednej z trzech kategorii:

  • Niskie ryzyko – standardowi klienci indywidualni i instytucje publiczne.
  • Średnie ryzyko – przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach podwyższonego ryzyka, np. branża fintech.
  • Wysokie ryzyko – osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne (PEP), rezydenci krajów wysokiego ryzyka, podmioty prowadzące działalność w sektorach podatnych na pranie pieniędzy.

W przypadku klientów wysokiego ryzyka instytucja finansowa wdraża procedurę Enhanced Due Diligence (EDD), która wymaga dodatkowych informacji, m.in. zaświadczeń o źródłach dochodów i zaawansowanej analizy transakcji.

Monitorowanie transakcji i aktualizacja danych

Proces KYC nie kończy się na etapie początkowej weryfikacji. Określone przedsiębiorstwa mają obowiązek bieżącego monitorowania transakcji klientów oraz aktualizacji ich danych. Najważniejsze elementy monitoringu KYC obejmują:

  • Automatyczne wykrywanie podejrzanych transakcji – analiza pod kątem niestandardowych schematów, np. przelewów wysokich kwot do krajów wysokiego ryzyka.
  • Zgłaszanie podejrzanych operacji (Suspicious Activity Reports – SARs) – raportowanie transakcji zgodnie z wymaganiami regulatorów finansowych.
  • Regularne przeglądy profili klientów – weryfikacja zmian w statusie finansowym, politycznym lub prawnym klienta.

Częstotliwość przeglądów KYC zależy od profilu ryzyka. Klienci wysokiego ryzyka podlegają częstszym kontrolom, co pozwala na bieżąco monitorować ich działalność oraz zgodność z przepisami.

Due Diligence i poziomy weryfikacji w przypadku procedury KYC

Procedury KYC obejmują różne poziomy weryfikacji klientów w zależności od oceny ryzyka, jakie niosą dla instytucji finansowej. Standardowe podejście obejmuje trzy główne kategorie due diligence.

Podstawowa weryfikacja

Podstawowa weryfikacja, czyli Customer Due Diligence (CDD) to standardowy proces identyfikacji klienta i sprawdzenia jego podstawowych danych osobowych lub firmowych. W tym etapie instytucja finansowa zbiera informacje dotyczące tożsamości, miejsca zamieszkania oraz celu nawiązania relacji biznesowej. Weryfikacja odbywa się na podstawie dokumentów tożsamości oraz, w przypadku firm, rejestru przedsiębiorstw.

Zaawansowana weryfikacja

Zaawansowana weryfikacja, czyli Enhanced Due Diligence (EDD) dotyczy klientów, którzy zostali zaklasyfikowani jako podmioty wysokiego ryzyka. Procedura ta wymaga rozszerzonej analizy profilu klienta, jego źródeł dochodu oraz historii transakcyjnej. Instytucja finansowa może żądać dodatkowej dokumentacji potwierdzającej pochodzenie środków finansowych oraz szczegółowych wyjaśnień dotyczących charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.

Uproszczona procedura

Uproszczona procedura weryfikacyjna, czyli Simplified Due Diligence (SDD) stosowana jest w przypadku klientów, którzy nie wykazują istotnego ryzyka finansowego ani reputacyjnego. Dotyczy to głównie podmiotów regulowanych, instytucji publicznych oraz organizacji o transparentnym modelu finansowym – międzynarodowe organizacje rządowe czy banki centralne. W tym przypadku firma ogranicza zakres wymaganej dokumentacji, a monitoring transakcji odbywa się w minimalnym zakresie.

Zakres stosowania KYC

Obowiązek stosowania procedur KYC obejmuje wiele instytucji, które świadczą usługi finansowe lub operują w sektorach objętych regulacjami przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wymogi te mają na celu zapobieganie wykorzystaniu systemu finansowego do działań niezgodnych z prawem oraz ochronę integralności rynku. Kogo dokładnie obejmuje KYC?

  • Banki i instytucje kredytowe – stosują procedury KYC w odniesieniu do klientów indywidualnych oraz firm korzystających z usług bankowych. Proces weryfikacji obejmuje identyfikację tożsamości, analizę źródeł dochodu oraz ocenę potencjalnego ryzyka finansowego.
  • Domy maklerskie i fundusze inwestycyjne – podlegają ścisłym regulacjom KYC. Firmy te zobowiązane są do oceny źródeł kapitału oraz analizy profilu inwestycyjnego klientów. Zwiększone wymogi dotyczą podmiotów lokujących środki w skomplikowanych instrumentach finansowych, takich jak fundusze hedge czy strukturyzowane produkty inwestycyjne.
  • Firmy świadczące usługi płatnicze oraz fintechy – stosują się do szczególnie rygorystycznych wymogów KYC ze względu na rosnące ryzyko oszustw finansowych oraz anonimowego transferu środków. W przypadku podmiotów obsługujących transakcje elektroniczne głównym elementem jest weryfikacja użytkowników oraz analiza schematów ich transakcji.
  • Operatorzy giełd kryptowalutowych– zobowiązani są do stosowania procedur KYC w celu zapewnienia zgodności z regulacjami dotyczącymi obrotu aktywami cyfrowymi. Kryptowaluty charakteryzują się wysokim poziomem anonimowości oraz globalnym zasięgiem, co sprawia, że giełdy kryptowalutowe stanowią potencjalne źródło nadużyć finansowych.
  • Firmy ubezpieczeniowe – weryfikacja klientów obejmuje analizę ich tożsamości, źródeł dochodu oraz powiązań finansowych. Produkty ubezpieczeniowe, a w tym ubezpieczenia na życie o wysokiej sumie ubezpieczenia czy polisy inwestycyjne, mogą być wykorzystywane jako narzędzia do prania pieniędzy.
Artykuły opublikowane na stronie pep.pl (Grupa Nexi) mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady prawnej, podatkowej, inwestycyjnej czy finansowej. Prezentowane treści nie mogą być traktowane jako wytyczne do podejmowania decyzji związanych z finansami, inwestycjami, podatkami, prowadzeniem działalności gospodarczej lub innymi kwestiami biznesowymi. Każda decyzja powinna być podjęta po konsultacji z odpowiednim specjalistą, takim jak doradca podatkowy, inwestycyjny, prawnik czy inny profesjonalista w danej dziedzinie. Wydawca portalu nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki wynikające z wykorzystania informacji zawartych na stronie bez wcześniejszej konsultacji z ekspertem.

Terminal płatniczy za 0zł przez rok

Zamowterminal - Poradniki

Uzupełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą jak najszybciej

Klikając w przycisk „Zamów rozmowę” oświadczam, że zapoznałem się z polityką prywatności i informacją o Administratorze danych

Oceń tekst

Średnia ocena: 0 / 5. 0

Oceń arytkuł jako pierwszy!

Chcę porozmawiać z Doradcą

Chcę porozmawiać z Doradcą - Modal

Chcę poznać ofertę

Chcę poznać ofertę