Success Fee – wszystko, co warto wiedzieć o wynagrodzeniu za pozytywny wynik sprawy

Wynagrodzenie uzależnione od osiągnięcia określonego rezultatu, znane jako success fee, zyskuje coraz większą popularność w różnych sektorach usługowych. Chociaż model ten najczęściej kojarzony jest z obsługą prawną, równie chętnie sięgają po niego firmy doradcze, konsultingowe czy agencje rekrutacyjne.

Wielu klientów zadaje sobie pytanie, na jakich zasadach opiera się success fee, jakie są zalety i zagrożenia tej formy rozliczenia oraz o czym należy pamiętać, podpisując stosowną umowę.

Poniżej przedstawiamy szczegółowe wyjaśnienia i praktyczne wskazówki, które pozwolą zrozumieć istotę success fee oraz najważniejsze reguły obowiązujące przy jego stosowaniu.

Najważniejsze informacje

• Success fee oznacza dodatkowe wynagrodzenie należne po osiągnięciu przez wykonawcę określonego i korzystnego wyniku sprawy lub realizacji celu ustalonego w umowie.

• Podstawowa część wynagrodzenia i premia za sukces mogą być rozliczane w różnych formach – jako stawka godzinowa, ryczałt lub procent od uzyskanej korzyści.

• W przypadku niektórych zawodów (np. prawnicy, radcy prawni) możliwość zastosowania success fee jest ograniczona przepisami prawa i etyką zawodową.

• Success fee powinno być jasno określone w umowie cywilnoprawnej, najczęściej przez precyzyjny zapis opisujący sposób obliczania i warunki wypłaty dodatkowej premii.

• Wysokość success fee zależy od stopnia skomplikowania sprawy, przewidywanych korzyści oraz ustaleń między stronami.

• Rozwiązanie to znajduje zastosowanie zwłaszcza w usługach doradczych, prawnych i rekrutacyjnych, a także w przypadku umów zlecenia.

• Success fee najczęściej wypłacane jest przelewem po uzyskaniu pozytywnego wyniku sprawy.

Success fee – zasada działania

Success fee, czyli wynagrodzenie za sukces, polega na tym, że klient zobowiązuje się zapłacić dodatkową premię, jeśli zleceniobiorca osiągnie określony w umowie efekt. Taki model rozliczenia stosowany jest szczególnie wtedy, gdy strony uzależniają finalne rozliczenie finansowe od uzyskania konkretnego rezultatu – na przykład wygrania sprawy sądowej, skutecznej realizacji projektu czy uzyskania odszkodowania.

W praktyce prowadzenie sprawy wyłącznie na zasadzie success fee jest rzadkością. Najczęściej umowa przewiduje podstawowe wynagrodzenie (ryczałt lub stawkę godzinową) oraz dodatkową premię, wypłacaną po osiągnięciu wyznaczonego celu. Takie rozwiązanie chroni wykonawcę przed ryzykiem całkowitego braku wynagrodzenia w przypadku niepowodzenia oraz pozwala klientowi płacić głównie za efekt.

Praktyczne zastosowania success fee

Model success fee znajduje szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach. W przypadku radców prawnych czy adwokatów dotyczy on często prowadzenia spraw sądowych lub negocjacji, gdzie sukces oznacza np. korzystny wyrok czy ugodę. Podobnie w obsłudze przedsiębiorstw success fee przyznawane jest za zakończenie sporu na określonych warunkach lub osiągnięcie konkretnej korzyści finansowej dla klienta.

W branży rekrutacyjnej success fee zwykle przyjmuje formę prowizji za skuteczne pozyskanie pracownika. Rozwiązanie to pojawia się również w umowach zlecenia oraz usługach doradczych – przykładowo, gdy zleceniobiorca otrzymuje podstawowe wynagrodzenie za swoją pracę, natomiast dodatkową premię uzyskuje wyłącznie w przypadku powodzenia, takiego jak podpisanie kontraktu, uzyskanie dotacji czy odzyskanie długu.

Różne formy wynagrodzenia a success fee

W praktyce success fee może przyjmować różne formy, zależne od charakteru sprawy oraz ustaleń między stronami. Najczęściej spotykane rozwiązania obejmują:

• Podstawowa stawka godzinowa lub ryczałt – klient płaci określoną kwotę niezależnie od końcowego wyniku sprawy.

• Dodatkowa premia w formie procentowej – naliczana od wartości uzyskanej korzyści, wygranej sprawy lub zrealizowanego projektu.

• Success fee ustalone jako konkretna kwota – wypłacane po osiągnięciu jasno określonego rezultatu.

Kluczowe znaczenie ma precyzyjne zapisanie w umowie cywilnoprawnej zasad obliczania success fee, terminów wypłaty oraz okoliczności, w których klient zobowiązuje się zapłacić dodatkowe wynagrodzenie.

Sposób obliczania success fee

Wysokość success fee jest ustalana indywidualnie i zależy od wielu czynników. Najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest procent od uzyskanej korzyści, na przykład 10–30% zasądzonej kwoty lub wartości projektu. Zdarzają się także umowy przewidujące wypłatę z góry ustalonej kwoty po osiągnięciu określonego wyniku.

Ważne, aby w umowie jednoznacznie określić, co dokładnie oznacza sukces oraz jakiej wysokości wynagrodzenie za niego przysługuje. Typowy zapis może brzmieć: „W przypadku zasądzenia na rzecz zleceniodawcy kwoty powyżej X zł, zleceniobiorca otrzyma dodatkowe wynagrodzenie w wysokości Y% od tej sumy”. Takie sformułowanie nie pozostawia wątpliwości co do warunków rozliczenia.

Minimalna stawka godzinowa i minimalne wynagrodzenie

W polskich przepisach obowiązują regulacje dotyczące minimalnej stawki godzinowej i minimalnego wynagrodzenia za pracę, które mają zastosowanie także przy umowie zlecenia. Wynagrodzenie success fee nie powinno być jedyną formą rozliczenia, zwłaszcza gdy zleceniobiorca ponosi stałe koszty i poświęca znaczną ilość czasu na realizację zlecenia.

Pracodawca lub zleceniodawca musi zagwarantować przynajmniej minimalną wysokość podstawowego wynagrodzenia, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego i ustaw dotyczących zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych. W skrajnych przypadkach, jeśli success fee stanowi wyłączną podstawę wypłaty, może to zostać zakwestionowane przez sąd lub organy nadzoru, zwłaszcza gdy wysokość wynagrodzenia nie odpowiada minimalnej stawce godzinowej. Takie zasady mają chronić interesy pracowników i zleceniobiorców.

Ustalanie warunków success fee

Przy zawieraniu umowy cywilnoprawnej z klauzulą success fee należy zadbać o:

• jasne rozdzielenie podstawowego wynagrodzenia i dodatkowej premii za sukces,

• precyzyjne określenie, jaki wynik uznaje się za sukces uprawniający do wypłaty success fee,

• ustalenie, czy premia ma charakter procentowy, czy kwotowy,

• dokładne wskazanie terminu oraz sposobu rozliczenia (np. przelewem po osiągnięciu efektu),

• wskazanie, kto pokrywa dodatkowe koszty postępowania, opłaty sądowe i inne wydatki,

• uwzględnienie zapisów zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami etyki zawodowej.

Umowa powinna być napisana w sposób przejrzysty i zrozumiały dla obu stron, a warunki ustalania oraz wypłaty success fee muszą być jasno określone i nie budzić wątpliwości.

Success fee w świetle prawa i orzecznictwa

Zasady stosowania success fee wynikają z kodeksu cywilnego i przepisów branżowych. W przypadku radców prawnych i adwokatów polskie prawo wprowadza ograniczenia dotyczące wynagradzania wyłącznie za sukces – takie rozwiązanie uznaje się za niezgodne z etyką zawodową. Oznacza to, że success fee może być jedynie dodatkiem do ustalonego podstawowego wynagrodzenia, nie wolno natomiast prowadzić sprawy wyłącznie za opłatę za sukces.

Orzecznictwo sądowe potwierdza, że umowy przewidujące wyłącznie wynagrodzenie success fee mogą być uznane za nieważne, jeśli naruszają zasady uczciwego obrotu lub nie zapewniają minimalnych gwarancji dla wykonawcy. W branżach doradczych, konsultingowych czy rekrutacyjnych podstawę stanowią postanowienia umowy zawartej między stronami.

Etyka zawodowa i ograniczenia stosowania success fee

W środowisku prawniczym obowiązują szczegółowe zasady etyki zawodowej, które ograniczają stosowanie success fee. Radcowie prawni i adwokaci mogą przewidzieć dodatkowe wynagrodzenie za sukces jedynie obok podstawowej stawki, a nie jako jedyną formę rozliczenia. Takie ograniczenia mają na celu ochronę klientów oraz zapewnienie rzetelności i przejrzystości świadczonych usług.

Analogiczne reguły stosuje się w przypadku umów zlecenia, gdzie podstawowe wynagrodzenie powinno być gwarantowane, natomiast success fee może stanowić dodatkową motywację i premię za ponadprzeciętne zaangażowanie i osiągnięcie zakładanych rezultatów.