Ile gotówki trzymać w domu na wypadek kryzysu? Banki centralne podają konkretne kwoty 

Płatności bezgotówkowe zdominowały codzienne zakupy Polaków, ale w sytuacji awaryjnej (blackoutu, awarii systemów płatniczych czy konfliktu zbrojnego) karta i telefon stają się bezużyteczne.  

Banki centralne w Europie coraz częściej apelują do obywateli o utrzymywanie rezerwy gotówkowej w domu. Konkretne rekomendacje różnią się w zależności od kraju, lecz wspólny przekaz jest jednoznaczny: fizyczne pieniądze mogą okazać się jedynym dostępnym środkiem płatności, gdy infrastruktura cyfrowa przestanie działać. Wskazówki w tej sprawie płyną zarówno z zagranicznych instytucji finansowych, jak i z polskich dokumentów rządowych. 

Holandia wyznacza gotówkowe minimum na trzy dni 

Bank centralny Holandii jako jeden z pierwszych w Europie przedstawił konkretne wytyczne dotyczące domowej rezerwy gotówkowej. Według jego zaleceń każda dorosła osoba w gospodarstwie domowym powinna dysponować kwotą 70 euro, a na każde dziecko należy przygotować 30 euro. W przeliczeniu na polską walutę po bieżącym kursie daje to odpowiednio około 300 zł i 130 zł. 

Holenderska instytucja precyzuje również, na co te środki mają wystarczyć. Zgromadzona gotówka powinna pokryć niezbędne wydatki przez minimum trzy dni, przede wszystkim zakup żywności, wody, leków oraz opłacenie transportu. To absolutne minimum, które ma pozwolić na przetrwanie pierwszych, najtrudniejszych godzin i dni kryzysu, zanim zostaną uruchomione alternatywne kanały zaopatrzenia. 

Szwedzki bank centralny rekomenduje zapas na cały tydzień 

Sveriges Riksbank zaproponował wyraźnie wyższą kwotę rezerwy niż holenderski odpowiednik. Szwedzki bank centralny zaleca, by w domu znajdowało się około 2000 koron szwedzkich, co stanowi równowartość mniej więcej 780 zł. Suma ta ma wystarczyć jednej osobie na funkcjonowanie przez siedem dni w warunkach kryzysowych. To ponad dwukrotnie więcej niż holenderskie minimum i znacząco dłuższy horyzont czasowy zabezpieczenia. 

Różnica między obiema rekomendacjami może wynikać zarówno z odmiennych kosztów życia w obu krajach, jak i z różnych scenariuszy zagrożeń, które biorą pod uwagę poszczególne instytucje. Mimo różnic w kwotach oba banki centralne zgadzają się co do jednego – każde gospodarstwo domowe powinno posiadać gotówkę poza systemem bankowym. 

Polskie wytyczne nie podają kwoty, ale wskazują właściwą formę 

W Polsce bank centralny nie opublikował dotychczas precyzyjnej sumy, którą obywatele powinni przechowywać w gotówce na wypadek sytuacji kryzysowej. Temat poruszono jednak w „Poradniku Bezpieczeństwa” wydanym w 2025 roku przez rząd i rozesłanym do wszystkich gospodarstw domowych w kraju. Dokument zawiera zalecenie, by przygotować gotówkę w różnych nominałach. Ma to ułatwić płacenie w sytuacji, gdy wydawanie reszty będzie utrudnione lub niemożliwe. 

Dodatkowe wskazówki na ten temat znajdziemy w publikacji „Poradnik na czas kryzysu i wojny” dostępnej na stronie Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Zgodnie z jej treścią do plecaka ewakuacyjnego należy zapakować gotówkę w niewielkich nominałach. Choć żaden z polskich dokumentów nie podaje konkretnej kwoty, sam nacisk na drobne nominały jest istotną wskazówką praktyczną. W warunkach kryzysowych drobne banknoty i monety pozwalają na szybsze i sprawniejsze regulowanie należności bez konieczności szukania reszty.