Sztuczna inteligencja napędza falę wyłudzeń ubezpieczeniowych w Polsce

Najnowsze dane Polskiej Izby Ubezpieczeń rysują niepokojący obraz polskiego rynku ubezpieczeniowego. Oszuści coraz śmielej sięgają po narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, co bezpośrednio przekłada się na rosnącą skalę i skuteczność wyłudzeń odszkodowań.  

Raport PIU za ubiegły rok, którego ustalenia przytacza „Rzeczpospolita”, pokazuje, że problem narasta w tempie, które powinno zaniepokoić zarówno branżę, jak i samych ubezpieczonych. Skala zjawiska wyraźnie przyspiesza, a dotychczasowe mechanizmy obronne mogą okazać się dalece niewystarczające. 

Wartość wykrytych oszustw bije kolejne rekordy 

W minionym roku zakłady ubezpieczeniowe zidentyfikowały 1557 przypadków wyłudzeń na łączną kwotę 39 mln zł. Jednocześnie odnotowano aż 38 527 prób oszustw, których wartość sięgnęła 759 mln zł.  

Szczególnie dynamicznie rósł segment ubezpieczeń na życie. Wykryte w nim przestępstwa opiewały na 101 mln zł, co stanowi wzrost o 31 proc. w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Te liczby jednoznacznie pokazują, że przestępczość ubezpieczeniowa staje się coraz poważniejszym wyzwaniem dla całej branży. 

Wśród najczęstszych schematów dominują fałszywe roszczenia za rzekomy pobyt w szpitalu. Stanowią one 58 proc. wszystkich przypadków, a przeciętna wartość takiego wyłudzenia to ok. 1400 zł.  

Znacznie wyższe kwoty wiążą się z oszustwami dotyczącymi zgonu ubezpieczonego. Ich łączna wartość przekroczyła 55 mln zł, przy średniej kwocie wyłudzenia sięgającej 38 tys. zł. Zgłoszenia fikcyjnych poważnych zachorowań kosztowały ubezpieczycieli kolejne 23 mln zł, a średnia wartość pojedynczego oszustwa w tej kategorii wyniosła 22 tys. zł.  

Rozpiętość kwot pokazuje, jak bardzo zróżnicowane strategie stosują sprawcy – od drobnych, masowych wyłudzeń po pojedyncze, ale bardzo kosztowne oszustwa. 

Kradzieże tożsamości i sfabrykowana dokumentacja przy wsparciu AI 

Raport PIU zwraca również uwagę na dynamiczny rozwój przestępstw związanych z wykorzystywaniem danych osobowych. Sprawcy podszywają się pod rzeczywiste osoby, posługują się skradzionymi tożsamościami, a w niektórych przypadkach tworzą tzw. “tożsamości syntetyczne”, łącząc prawdziwe i fikcyjne dane w celu stworzenia w pełni wiarygodnego profilu. To zjawisko znacząco utrudnia weryfikację tożsamości klientów i wykrywanie oszustw już na wczesnym etapie. Narastająca skala tego procederu sprawia, że tradycyjne metody kontroli stają się niewystarczające. 

Równolegle rośnie problem fałszowania szkód w mieniu ruchomym oraz nieruchomościach. Przestępcy starają się uwiarygodnić rzekomo poniesione straty lub zawyżyć wartość odszkodowania w przypadku realnych zdarzeń, wykorzystując do tego zdjęcia, opinie ekspertów i dokumentację wygenerowaną bądź zmanipulowaną przy pomocy narzędzi AI.  

Coraz powszechniejsze staje się również preparowanie dokumentacji medycznej. Ogólnodostępne modele językowe potrafią już generować opinie lekarskie, wyniki badań czy opisy stanu zdrowia łudząco podobne do autentycznych dokumentów. Tempo rozwoju tych technologii sprawia, że odróżnienie fałszywki od oryginału z każdym miesiącem staje się trudniejsze, a branża ubezpieczeniowa musi pilnie szukać skuteczniejszych narzędzi weryfikacji i wykrywania tego typu nadużyć.